กลุ่มทอผ้าฝ้ายทอมือย้อมสีธรรมชาติ “ปกากะญอ” บ้านพลั่งแท
ที่ตั้ง
หมู่ 12 บ้านพลั่งแท ตำบลนาเกียน อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่
หมู่บ้านอยู่ห่างจากศาลากลางจังหวัด 228 กิโลเมตร
ปีที่จัดตั้ง
พ.ศ. 2543
ประวัติความเป็นมา
ในพุทธศักราช 2542 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จ ฯ ไปทรงเยี่ยมราษฎรในหมู่บ้านต่างๆ ของอำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นพื้นที่ในเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน ชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นชาวไทยภูเขา เผ่า “ปกากะญอ” ที่มีทักษะการทอผ้าฝ้ายทอมือ เป็นลวดลายพื้นเมืองของชนเผ่า ชาวบ้านเหล่านี้ แม้จะทำอาชีพเพาะปลูกข้าวไร่ ปลูกผัก เช่น ผักกาด กะหล่ำปลี แม้จะพอขายได้บ้างแต่รายได้ของครอบครัวก็น้อยมาก ทำให้ไม่มีเงินเหลือพอไว้ใช้จ่ายสำหรับค่าใช้จ่ายที่จำเป็นของครอบครัว เช่น ค่ารถ ค่าอาหาร ค่ายา ค่าซ่อมแซมบ้าน ฯลฯ
ใน พ.ศ. 2543 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ สำนักงานโครงการสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี สำนักพระราชวัง ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้ามาให้คำแนะนำในการรวมกลุ่มชาวบ้านในแต่ละหมู่บ้าน จัดตั้งเป็นกลุ่มอาชีพในโครงการตามพระราชดำริฯ โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่ศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขา “แม่ฟ้าหลวง” ของแต่ละหมู่บ้าน ต่อมา ได้จัดโครงการฝึกอบรมการทอผ้าย้อมสีธรรมชาติ โดยมีราษฎรจาก 4 หมู่บ้านเข้ามาร่วมโครงการฯ ได้แก่ บ้านพลั่งแท บ้านขุนอมแฮดใน บ้านผีปานเหนือ บ้านหลังป่าข่า หลังจากนั้น แม่บ้านชาวปกากะญอก็ได้ใช้เวลาว่างนอกเหนือจากการทำเกษตรกรรม ทอผ้าฝ้ายทอมือย้อมสีธรรมชาติ เป็นผลิตภัณฑ์รูปแบบต่างๆ เพื่อส่งมาจำหน่ายยังสำนักพระราชวังและร้านภูฟ้าตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา สร้างรายได้เสริมให้แก่ครอบครัว ซึ่งแม้จะเป็นจำนวนเงินไม่มาก แต่ก็ยังประโยชน์ในการใช้จ่ายในครอบครัว
ปัจจุบัน กลุ่มทอผ้าบ้านพลั่งแท สามารถจำหน่ายผลิตภัณฑ์ได้โดยได้รับการสนับสนุนด้านการตลาดจากสำนักพระราชวังและร้านภูฟ้า สร้างรายได้ให้แก่สมาชิกกลุ่มอย่างต่อเนื่อง สมาชิกมีรายได้เฉลี่ยต่อคนต่อปี 458 บาท (ข้อมูล พ.ศ. 2549)
สมาชิก
13 คน (ข้อมูล พ.ศ. 2549)
ประธาน
นางมายแว มิตรสาธิต (ข้อมูล พ.ศ. 2549)
ผลิตภัณฑ์
ผ้าฝ้ายทอมือย้อมสีธรรมชาติ ลวดลายพื้นเมืองของชาวไทยภูเขาเผ่า “ปกากะญอ” เช่น ผ้าปูโต๊ะ ผ้ารองจาน ผ้ารองแก้ว ผ้าเช็ดปาก ผ้าคลุมเตียง ย่าม ผ้าคลุมไหล่ ผ้าพันคอ เสื้อ ผ้าตัดชุด